Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբ
Ստեղծման պատմություն
Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբը հիմնադրվել է 1962 թվականին՝ ականավոր ջութակահար Զարեհ Սահակյանցի նախաձեռնությամբ և ղեկավարությամբ։ Նրա վառ անհատականությունն ու բարձր հեղինակությունը հնարավորություն են տվել համախմբել նվիրյալ երաժիշտների մի խումբ, որի շնորհիվ նվագախումբը կարճ ժամանակում ձեռք է բերել լայն ճանաչում՝ ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս։
Զարեհ Սահակյանցի կողմից ձևավորված կատարողական և ստեղծագործական հարուստ ավանդույթները դարձել են նվագախմբի ամուր հիմքը՝ հետագայում կատարելագործվելով գեղարվեստական ղեկավարներ՝ 1975 թվականից Կոստանդին Բաղդասարյանի և 1982 թվականից Ռուբեն Ահարոնյանի գործունեության ընթացքում։
1997 թվականին տեղի է ունեցել նվագախմբի գործունեության կարևոր շրջադարձը․ այն միավորվել է Զավեն Վարդանյանի ղեկավարած Երևանի կամերային նվագախմբի հետ։ Միավորման արդյունքում ձևավորվել է ներկայիս Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբը, որի գեղարվեստական ղեկավարությունը ստանձնել է ամերիկահայ դիրիժոր Արամ Ղարաբեկյանը։
Նրա ղեկավարությամբ նվագախումբը նոր շունչ է ստացել՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ժամանակակից երաժշտության զարգացմանն ու խթանմանը։ Պատվիրելով և ներկայացնելով ավելի քան 40 նոր ստեղծագործություններ, ինչպես նաև ձայնագրելով ժամանակակից հայ կոմպոզիտորների գործերից կազմված ալբոմներ՝ նվագախումբը զգալի ներդրում է ունեցել արդի երաժշտական մշակույթի ձևավորման գործում։
Առաքելություն
Հայաստանի պետական կամերային նվագախմբի առաքելությունն է զարգացնել և տարածել կամերային երաժշտությունը Հայաստանում՝ պահպանելով և արժևորելով ազգային ու համաշխարհային երաժշտական ժառանգությունը, ինչպես նաև խթանելով ժամանակակից ստեղծագործական միտքը։
Այս առաքելության իրականացման շրջանակում նվագախումբը մշտապես ներկայացնում է դասական և ժամանակակից երաժշտության լավագույն նմուշները՝ ձևավորելով բարձրարվեստ երաժշտական միջավայր, ընդլայնելով լսարանի մշակութային հորիզոնը։
Արամ Ղարաբեկյանի ղեկավարությամբ կյանքի կոչված ավելի քան 40 նոր ստեղծագործությունները վկայում են նվագախմբի կարևոր դերակատարության մասին ժամանակակից երաժշտության զարգացման գործընթացում։
Ձեռքբերումներ
Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբը տարիների ընթացքում հաստատել է իր դիրքը որպես Հայաստանի առաջատար երաժշտական կոլեկտիվներից մեկը՝ արժանանալով ինչպես տեղական, այնպես էլ միջազգային բարձր գնահատանքի։
Նվագախումբը հանդես է եկել աշխարհի հեղինակավոր բեմերում՝ ներկայացնելով հայկական կատարողական արվեստը միջազգային հանրությանը և ամրապնդելով իր հեղինակությունը համաշխարհային երաժշտական միջավայրում։
Մասնակցելով բազմաթիվ միջազգային փառատոների՝ այդ թվում՝ Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում և ԱՄՆ-ում, նվագախումբը մշտապես արժանացել է հանդիսատեսի և մասնագետների բարձր գնահատականին՝ իր բարձրակարգ կատարողական մշակույթի և գեղարվեստական մակարդակի համար։
Ամենամյա համերգային ակտիվ գործունեությամբ նվագախումբը շարունակաբար հարստացնում է երկրի մշակութային կյանքը՝ ձևավորելով լսարանի գեղագիտական ճաշակը և ընդարձակելով նրա մշակութային հորիզոնները։
Համագործակցություն
Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբն իր ստեղծագործական ուղու ընթացքում ձևավորել է լայն համագործակցային դաշտ՝ հանդես գալով համաշխարհային ճանաչում ունեցող մենակատարների և դիրիժորների հետ։
Նվագախմբի բեմում հնչել են տարբեր երաժշտական ավանդույթներ ու դպրոցներ ներկայացնող արվեստագետների մեկնաբանությունները՝ ստեղծելով բազմաշերտ և խորքային երաժշտական երկխոսություն։ Այս համագործակցությունները ոչ միայն հարստացրել են նվագախմբի կատարողական լեզուն, այլև նպաստել նրա միջազգային հեղինակության կայուն ամրապնդմանը։
Նրա գործընկերների շարքում են այնպիսի անվանի արվեստագետներ, ինչպիսիք են ակորդեոնահար Ռ. Գալիանոն, ջութակահարներ Ջ-Մ. Ֆիլիպս-Վարժապետյանը, Ն. Մադոյանը, Լևոն Չիլինգիրյանը, Ֆ. Ռուդինը, սաքսոֆոնահար Ֆ. Մոնդելչին, դաշնակահարներ Գ. Քամփաները, Թ. Փֆաֆը, հոբոյահար Գ. Բորտոլատոն, դիրիժորներ Գ. դե Լորենցոն, Դ. Վալդմանը, Մ. Գարդոլինսկան, Ալ. Փարիսը և այլոք, որոնց հետ համատեղ իրականացված նախագծերը դարձել են նվագախմբի ստեղծագործական կենսագրության կարևոր էջերից։
Շրջագայություններ
Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբը տարիների ընթացքում հաջողությամբ ներկայացրել է հայկական երաժշտական արվեստը աշխարհի հեղինակավոր բեմերում՝ ձևավորելով իր կայուն ներկայությունը միջազգային երաժշտական հարթակներում։
Նվագախմբի ելույթները հնչել են Միացյալ Նահանգներում՝ Նյու Յորքի «Carnegie Hall»-ում և Լոս Անջելեսի «Alex Theatre»-ում, Միացյալ Թագավորությունում՝ Քենթերբերիի տաճարում՝ «Canterbury Festival»-ի շրջանակներում, ինչպես նաև Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Հունաստանում, Ռուսաստանում, Կիպրոսում, Լիբանանում և Արաբական Միացյալ Էմիրություններում՝ հանդես գալով նշանավոր համերգասրահներում և միջազգային փառատոներում։
2015 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված ծրագրի շրջանակում, ինչպես նաև 2016–2017 թվականներին, նվագախումբը մասնակցել է «Cordes et Pics», «Puplinge Classique», «Festival des Nuits Pianistiques» միջազգային փառատոներին՝ շարունակելով իր ակտիվ և բարձրարվեստ ներկայությունը միջազգային երաժշտական կյանքում։
Այս շրջագայությունները դարձել են մշակութային կամուրջներ՝ ներկայացնելով հայկական երաժշտական ինքնությունը համաշխարհային բեմերում և ամրապնդելով նվագախմբի հեղինակությունը միջազգային ասպարեզում։
